Námskrá Varhuga

Grunnatriðin í stafrænu öryggi, með líkingum úr daglegu lífi og stuttum skýringum á tækniorðum. Reglurnar sem skipta máli og ráð sem þú getur byrjað að nota strax.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 6. ágúst 2026

Búðu til sterk lykilorð, geymdu þau örugglega og hættu að nota sama lykilorðið út um allt.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 25. ágúst 2026

Tveggja þátta auðkenning skiptir miklu máli, en leiðirnar eru misöruggar. Farðu yfir hvað virkar best, hvernig aðgangslyklar breyta leiknum og hvar veiku blettirnir liggja.

Útgáfa 1.2.0, uppfært 15. ágúst 2026

„Endurræsa síðar“ er einn dýrasti hnappur í heimi. Uppfærslur eru bein vörn gegn árásum, nýuppgötvaðir veikleikar eru ekki bara fréttaefni og falskir uppfærslugluggar eru algeng leið spilliforrita inn í tölvuna þína.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Eitt niðurhal, „ókeypis“ útgáfa, falskur uppfærslugluggi eða auglýsing efst í leitarniðurstöðum getur á nokkrum sekúndum náð í gögn úr vafranum þínum: vistuð lykilorð, innskráningarlotur, sjálfvirka útfyllingu og skrár. Svona virka upplýsingaþjófar, hvernig þeir komast inn og hvaða venjur loka leiðinni.

Útgáfa 1.0.0, uppfært 4. október 2026

Þú smelltir á veiðipóst, slóst inn lykilorð eða límdir trúnaðargögn í gervigreindarverkfæri. Næstu mínútur og klukkustundir skipta öllu máli, svo það borgar sig að vita hvað gera skal.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 6. ágúst 2026

Þráðlaust net á kaffihúsi, flugvelli eða hóteli getur verið rekið af árásaraðila. Munurinn á hættulegu og hættulausu neti skiptir máli þegar þú vinnur utan skrifstofunnar.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Svona þekkir þú veiðipóst á íslensku, bregst rétt við og lætur rétta aðila vita.

Útgáfa 1.2.0, uppfært 4. október 2026

Þú smellir á tengil, sérð kunnuglega innskráningarsíðu fyrir Microsoft eða Google og slærð inn lykilorðið. Svo birtist tómur skjár. Þetta er ein algengasta árásin í dag, en það er einfalt að verjast henni ef þú skoðar slóðina.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Ein algengasta netárásin á Íslandi kemur sem SMS, ekki tölvupóstur. Svona þekkir þú svindlið og bregst rétt við.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

QR-kóðar urðu hversdagslegt verkfæri eftir heimsfaraldurinn og árásaraðilar fylgdu á eftir. Falskir kóðar á bílastæðatækjum, veitingastöðum, í fundarboðum og tölvupósti geta sent þig á svikasíður. Skoðaðu slóðina áður en þú opnar hana.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Viðhengi er ekki bara skjal. Skjöl á PDF-sniði bera tengla og falskar innskráningar, Word og Excel biðja um að „virkja efni“, ZIP og ISO fela það sem síurnar ættu að stöðva og HTML-skrár smíða árásina í vafranum þínum. Farðu yfir mynstrin sem skipta máli og eina reglu sem gildir um þau öll.

Útgáfa 2.0.0, uppfært 2. október 2026

Gervigreind getur skrifað trúverðugan veiðipóst á íslensku. Stafsetningarvillur duga ekki lengur sem viðvörunarmerki, svo þú þarft að skoða sendanda, slóðir og samhengi.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Fölsk CAPTCHA-síða eða villugluggi segir þér að ýta á Win+R, líma eitthvað inn og ýta á Enter til að „staðfesta að þú sért manneskja“. Það sem þú límir inn er skipun sem sækir spilliforrit. Alvöru vefsíða biður þig aldrei um þetta.

Útgáfa 1.0.0, uppfært 4. október 2026

Árásaraðilar þykjast vera yfirmaður eða samstarfsmaður á WhatsApp, Slack eða Teams og biðja um smá hjálp. Besta vörnin er einföld: staðfestu beiðnina áður en þú bregst við.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Síminn hringir. Þetta er „bankinn“, „tæknideildin“ eða „forstjórinn“ og það vantar eitt lítið atriði strax. Símasvik treysta á að rödd virki trúverðugri en texti, en nú er hægt að falsa raddir á nokkrum mínútum.

Útgáfa 1.3.0, uppfært 4. október 2026

Þegar svikari þykist vera birgir eða stjórnandi getur einn tölvupóstur kostað fyrirtæki milljónir. Merkin þurfa að sjást áður en greiðslan fer út.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Pósturinn kemur frá raunverulegum birgi, af réttu netfangi, inn í þráð sem þið hafið átt mánuðum saman. Samt er það árásaraðili sem skrifar. Þegar reikningur birgisins er yfirtekinn duga „skoðaðu sendandann“ og „skoðaðu lénið“ ekki lengur; þá þarf að horfa á beiðnina sjálfa.

Útgáfa 1.0.0, uppfært 4. október 2026

Námskeið fyrir fólk sem talar beint við viðskiptavini, til dæmis þjónustuver, móttöku, sölufólk og tækniaðstoð. Fimm árásarmynstur nýta hjálpsemina gegn fyrirtækinu: uppdiktuð saga byggð á opinberum upplýsingum, tímaþröng, yfirmannssvindl, óvænt heimsókn og upplýsingaöflun í litlum skrefum.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Veiðipóstur, símasvik og falskur yfirmaður eru ólíkar leiðir að sama marki. Undir þeim liggja sömu mannlegu viðbrögðin: hraði, vald, hræðsla, kurteisi og greiðasemi. Þegar þú þekkir tilfinninguna sem árásin kallar fram þekkirðu árásina, óháð því hvaða leið hún velur.

Útgáfa 1.0.0, uppfært 4. október 2026

Árás byrjar sjaldnast á fyrstu skilaboðunum. Á undan fer undirbúningur: LinkedIn, vefsíða fyrirtækisins, samfélagsmiðlar og nokkrar saklausar spurningar í síma. Farðu yfir hvernig smáar upplýsingar eru settar saman í trúverðuga sögu og hvað þú þarft ekki að gefa ókunnugum.

Útgáfa 1.0.0, uppfært 4. október 2026

„Ég notaði bara þetta litla gervigreindartól til að taka saman fundinn.“ Ósamþykkt tæknitól (shadow IT) eru tól, öpp og skýjaþjónustur sem starfsfólk notar án samþykkis tæknideildarinnar. Sjaldnast býr illur ásetningur að baki, en gögn geta auðveldlega lekið út.

Útgáfa 1.3.0, uppfært 4. október 2026

Þú límir vinnuskjal inn í ChatGPT til að spara tíma. Hvert fer það? Hver gæti séð það? Notaðu gervigreind án þess að trúnaðargögn leki.

Útgáfa 1.2.0, uppfært 4. október 2026

Gervigreind getur hljómað jafn sannfærandi þegar svarið er rangt og þegar það er rétt. Þess vegna þarf stundum að staðfesta svarið annars staðar.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Gervigreind stingur upp á skipun sem þú átt að keyra. Staldraðu við áður en þú ýtir á Enter og athugaðu hvað skipunin gerir í raun.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Þú biður Copilot að taka saman póst. Í póstinum leynast leiðbeiningar sem reyna að fá Copilot til að senda gögn til árásaraðila. Svona virkar slík árás.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Gervigreind sem má lesa póstinn þinn, skjölin og dagatalið getur líka gert eitthvað við þau. Farðu yfir hvers vegna leyfin ráða skaðanum, hvað viðbætur og tengingar þriðja aðila þýða og hvernig minni gervigreindar getur verið eitrað.

Útgáfa 1.0.0, uppfært 2. október 2026

Gervigreind er orðin hluti af einkalífinu. Börn nota hana, eldri ættingjar geta orðið fyrir djúpfölsunum og fjölskyldumyndir geta endað í þjálfunargögnum. Þetta eru samtölin sem borgar sig að taka heima.

Útgáfa 1.2.0, uppfært 4. október 2026

Árásaraðilar reyna ekki alltaf að brjóta tveggja þátta auðkenningu. Stundum senda þeir beiðnir aftur og aftur þar til einhver samþykkir í ógáti.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Fjölþátta auðkenning stöðvar ekki allt. Árásaraðili sem kemst yfir innskráningarlotuna þína, kökuna sem vafrinn geymir eftir innskráningu, þarf hvorki lykilorð né staðfestingarkóða. Svona virkar það og svona verst þú.

Útgáfa 1.0.0, uppfært 2. október 2026

Þú færð stuttan kóða í skilaboðum og færð beiðni um að slá hann inn á raunverulegri innskráningarsíðu Microsoft. Lénið er rétt og MFA er raunverulegt, en kóðinn skráir tæki árásaraðilans inn á reikninginn þinn. Hér sérðu hvernig þetta virkar og eina regluna sem stöðvar það.

Útgáfa 1.0.0, uppfært 4. október 2026

Leyfisglugginn sem spyr hvort forrit megi lesa póstinn þinn, skjölin og dagatalið er ein viðkvæmasta síða sem þú sérð í vinnunni. Eitt samþykki getur gefið árásaraðila varanlegan aðgang án þess að stela lykilorði og án þess að MFA stöðvi neitt. Svona lest þú gluggann og svona bregst þú við.

Útgáfa 1.0.0, uppfært 4. október 2026

Þegar þú stendur upp frá tölvunni geta opinn skjár, útprentuð gögn og minnismiðar orðið að gagnaleka. Tveggja sekúndna venja getur komið í veg fyrir stór mistök.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Fartölvan sem gleymist í leigubílnum, skjárinn sem sessunauturinn les og hurðin sem þú heldur opinni fyrir ókunnugan. Utan skrifstofunnar eru það þrjú hversdagsleg atriði sem ráða mestu um öryggi vinnugagna.

Útgáfa 1.0.0, uppfært 2. október 2026

Týndur minnislykill, fölsk hleðslustöð á flugvelli eða óþekkt Bluetooth-tæki getur sýkt tölvuna þína á sekúndum. Lítil tæki geta verið jafn hættuleg og skaðlegur tölvupóstur.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Spjallforrit fyrirtækja virðast örugg, en þau eru orðin vinsæl árásarleið. Falskt samstarfsfólk, ytri gestir í rásum og skaðleg viðhengi komast stundum fram hjá ruslpóstsíum vegna þess að fólk treystir spjallinu betur en tölvupósti.

Útgáfa 1.2.0, uppfært 4. október 2026

Þú deilir skjali í Google Docs eða OneDrive með stillingunni „hver sem hefur tengilinn“. Hver getur þá séð það? Deildu skjölum án þess að þau leki út.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 6. ágúst 2026

Þú smelltir á eitthvað sem þú varst ekki viss um, lentir í símtali sem virtist skrítið eða tengdir minnislykil sem þú fannst. Skjót tilkynning getur skilið á milli tæknilegs vandamáls og dýrkeypts atviks. Þú þarft að vita hvað á að tilkynna, hvenær og hvernig.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Þrjár sekúndur af rödd geta dugað til að búa til sannfærandi djúpfölsun. Þú sérð hvernig árásin lítur út og hvaða einfalda vörn stöðvar hana.

Útgáfa 1.2.0, uppfært 2. október 2026

Lausnargjaldsárásir eru ein dýrasta tegund netárása. Heil fyrirtæki geta lamast vikum saman, sjúkrahús neyðast til að senda sjúklinga annað og lítil fyrirtæki loka fyrir fullt og allt. Einn smellur getur endað í lömun og afrit eru oft besta vörnin.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Árásarleiðir sem beinast að forréttindareikningum í AD og Entra, til dæmis þreyta vegna MFA, Kerberoasting, OAuth consent phishing og AD CS. Farið er líka yfir fyrstu aðgerðir eftir staðfest atvik.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Sérhæft námskeið um árásir í gegnum birgja og aðkeyptan hugbúnað, með dæmum eins og SolarWinds, MOVEit og XZ-utils. Atvikaskrár kerfa og viðvaranir skipta mestu þegar árás þarf að sjást áður en tjónið verður mikið.

Útgáfa 1.1.0, uppfært 15. ágúst 2026

Fyrir þjónustuborð og tæknideild sem endurstilla aðgang fyrir samstarfsfólk. Árásaraðilinn hringir sem starfsmaður, með réttu nöfnin og trúverðuga sögu, og biður um MFA-endurstillingu, nýtt símanúmer eða nýtt lykilorð. Farðu yfir hvernig árásin lítur út, hvaða staðfesting heldur og hvers vegna árásaraðilar sækjast eftir undantekningum.

Útgáfa 1.0.0, uppfært 4. október 2026